NEDİM GÜRSEL’DEN PARİS’İN TÜRK RESSAMLARI

Paris bir şenlik midir, yoksa bir sınav mı? Nedim Gürsel,  Paris’in Türk Ressamları’nda bu sorunun izini, 20. yüzyıl boyunca yolu Paris’ten geçen altı önemli ressamın yaşamı ve yapıtları üzerinden sürüyor.

Tanzimat’tan bu yana Batı’yla kurulan kültürel ilişkinin en yoğun duraklarından biri olan Paris, Türk resim sanatında yalnızca bir esin merkezi değil; aynı zamanda bir kırılma, uzaklaşma ve yeniden var olma alanı. Gürsel, Paris’i bir “sanat başkenti” olarak değil, sanatçıyı sınayan bir kent olarak ele alıyor. Gönüllü ya da zorunlu sürgünlük, geçim sıkıntısı, yalnızlık, kimlik arayışı ve yabancılık duygusu; bu ressamların hem hayatlarını hem de estetik tercihlerini belirleyen temel dinamikler olarak karşımıza çıkıyor.

Kitapta, Paris’le sanat arasında kurulan bu gerilimli ilişki; Fikret Muallâ’nın bohem yalnızlığı ve renk cümbüşü, Abidin Dino’nun çizgisel dili ve entelektüel duruşu, Ömer Kaleşi’nin Balkan yasını taşıyan yüzleri, Mehmet Güleryüz’ün erotik ve eleştirel figürleri, Utku Varlık’ın düşsel kadınları, Onay Akbaş’ın tuhaf kuklaları üzerinden inceleniyor.

Nedim Gürsel, bu ressamların yapıtlarını yalnızca sanat tarihi perspektifiyle çözümlemiyor; kişisel anılarını, atölye ziyaretlerini, dostluklarını ve tanıklıklarını da metne dâhil ederek anlatıyı canlı, sahici ve doğrudan kılıyor. Atölye pratikleri, sergi süreçleri, estetik kırılmalar ve kişisel trajediler; akademik bir mesafeden değil, içeriden bir bakışla aktarılıyor.

Paris’in Türk Ressamları, Türkiye sanatının Avrupa’daki dolaşımını sorgularken şu temel soruyu da gündeme getiriyor: Sanatçı yaşadığı yere mi aittir, yoksa üretimiyle kurduğu dünyaya mı? Bu kitap, yalnızca Paris’te üretmiş ressamların izini sürmekle kalmıyor; modern Türkiye kültür tarihinin Avrupa’yla kurduğu çok katmanlı ilişkinin de resmini çiziyor. Hem sanat tarihi meraklıları hem de edebiyat ve kültür dünyasına ilgi duyan okurlar için güçlü bir başvuru kaynağı niteliğinde.